HEEMKUNDEKRING
OP DE BEEK
PRINSENBEEK

Beeldbank Bibliotheek

   
 

 → 
 →  [Boeknummer 00387]
 

 
Klik op deze tekst voor een 100% weergave van bovenstaande afbeelding

 
 

 

Uitgebreid zoeken

Boeknummer : 00387
 
Titel : Het jaar in woord en beeld 1989
Auteur(s) : Diverse
Verschijningsjaar : 1989
Beschrijving : Het jaar in woord en beeld
Encyclopedisch jaarboek 1989
Een encyclopedisch verslag van het jaar 1988

INHOUD
Samenstelling en medewerkers 4
Woord vooraf van de uitgever 5
Voorbericht 7-8

CHRONOLOGIE VAN HET JAAR 1988 9-64

MENS EN MAATSCHAPPIJ 65-222

LANDENOVERZICHT 223-321
Artikelen 224-321
Bevolkingsgegevens Nederland 322
Bevolkingsgegevens BelgiŽ 323
Staatkundige en sociaal-economische gegevens van alle landen ter wereld 324-331
Sociaal-economische gegevens van de niet-westerse landen 332-334
Sociaal-economische gegevens van de OESO-landen 334

LIJST VAN AFKORTINGEN 335-337
MEDEWERKENDE INSTELLINGEN EN FOTOVERANTWOORDING 338
NECROLOGIE 339-340
REGISTER 341-359
INHOUDSOPGAVE 360

Geachte Lezer,
Voor u ligt het Winkler Prins Jaarboek. Het biedt u de samenvatting van de belangrijkste nieuwsfeiten van 1988. De redactie heeft zorgvuldig de
relevante feiten verzameld, voor u samengevat en gemakkelijk toegankelijk gemaakt.
Daarbij is voor een deel gebruik gemaakt van bronnen die pas in het voorjaar 1989 zijn verschenen. Daarom verschijnt het Winkler Prins Jaarboek eerst
in september, maar daarmee is het ook een uiterst complete samenvatting.
De opzet van dit Winkler Prins Jaarboek is, vergeleken met de voorgaande edities, iets veranderd en daarmee duidelijk verbeterd.
Om de vele informatie die het Winkler Prins Jaarboek bevat, nog toegankelijker te maken, is met ingang van deze editie gekozen voor een andere
rangschikking van de verschillende onderdelen. De chronologie, sinds jaren een vast onderdeel van het jaarboek, is aanzienlijk uitgebreid. Het alfabetisch
gedeelte is in tweeŽn gesplitst, allereerst een alfabetisch gerangschikt gedeelte onder de naam Mens en Maatschappij, met vaste en wisselende trefwoorden,
en vervolgens een landenoverzicht. De andere onderdelen van het Jaarboek, zoals statistische gegevens, tabellen, lijsten van afkortingen en register, zijn
uitgevoerd zoals u in de voorafgaande jaren gewend was.
De redactie zou graag uw suggesties ontvangen voor aanvullingen of verbeteringen van het Winkler Prins Jaarboek. Daarmee kan bij de samenstelling
van de volgende edities rekening gehouden worden.
Wij wensen u vele plezierige uren met het Winkler Prins Jaarboek toe.
De uitgever

VOORWOORD
1988 zal waarschijnlijk de geschiedenis ingaan als het jaar, waarin een aantal al jaren slepende internationale conflicten
opgelost of dichter naar een oplossing gebracht werden. Allereerst werd de enige jaren geleden ingezette politiek van
toenadering tussen de twee grootmachten, de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, bekroond met de ondertekening
van het INF-akkoord dat voorziet in de afschaffing van de korte-afstandraketten, die de beide machtsblokken op
elkaars grondgebied gericht hadden.
Tevens werden ook regelingen getroffen voor een aantal lokale conflicthaarden, waarbij de beide mogendheden of
hun bondgenoten betrokken waren of dreigden betrokken te raken.
De bloedige Golfoorlog tussen Irak en Iran, die duizenden mensenlevens heeft gekost, werd beŽindigd; de Sovjet-
Unie kondigde aan haar troepen uit Afghanistan te zullen terugtrekken en er waren voor het eerst officiŽle contacten
tussen Moskou en Peking, die mogelijk in een duurzamer overlegsituatie zullen uitmonden.
In Afrika kwam een akkoord tot stand tussen Zuid-Afrika, Angola en Cuba over de beŽindiging van de burgeroorlog
in Angola en de staatkundige toekomst van NamibiŽ, en er werd een akkoord gesloten tussen Marokko en het Polisario
over de Westelijke Sahara. In het Midden-Oosten werd door de militante opstelling van de Palestijnse bevolkingsgroep
in de door IsraŽl bezette gebieden, en door het initiatief van koning Hoessein van JordaniŽ om zijn aanspraken op
de door IsraŽl bezette Westoever op te geven, en het daarop volgende uitroepen van een autonome Palestijnse staat,
de al jaren durende status quo doorbroken en mogelijk een uitzicht op een oplossing van het Palestijnse probleem
geboden.
Bij de grote mogendheden veranderde er binnenslands ook het nodige. In de Verenigde Staten won Reagans partijgenoot
Bush op overtuigende wijze de presidentsverkiezingen. In de Sovjet-Unie wist partijleider Gorbatsjov zijn positie
verder te verstevigen door tegenstanders van zijn op openheid en herstructurering gericht beleid uit te schakelen,
zijn voorstellen voor politieke hervormingen aanvaard te krijgen en zich tot staatshoofd te laten kiezen. De liberalisering
van de berichtgeving in de media en van het artistieke leven in het algemeen werd voortgezet en leidde o.a. tot
ongekende onthullingen over het Stalinistische verleden en zelfs tot rehabilitatie van tot nog toe doodgezwegen of
verketterde communisten van het eerste uur.
De grotere openheid leidde ook tot kritische kanttekeningen bij ťťn van de grondslagen van de huidige Sovjet-Unie:
het samenleven binnen een federatief staatsverband van volken met geheel verschillende etnische, culturele en
historische achtergronden. Met name in de Baltische staten Estland, Letland en Litouwen werd openlijk geageerd
tegen de monopoliepositie van de communistische partij. In de Kaukasische republieken kwam het tot bloedige
onlusten die met militair geweld onderdrukt moesten worden n.a.v. protesten tegen de positie van de Armeense
minderheid in de republiek Azerbajdzjan. De Oosteuropese staten gaven elk hun eigen invulling aan de door Moskou
nu openlijk gepropageerde perestrojka, waarbij de DDR en Tsjechoslowakije zich het behoudendst opstelden en
Hongarije het verst ging. In Polen bleef de verboden vakbeweging Solidariteit ook in 1988 een machtsfactor, waarmee
staat en partij rekening moesten houden.
In de meeste Westeuropese landen zette het economisch herstel dat enkele jaren geleden begon, verder door. De
groeicijfers waren bevredigend maar de werkloosheid liep in de meeste landen niet noemenswaard terug en lijkt
daarmee een structureel probleem te blijven. In Frankrijk werd president Mitterrand op overtuigende wijze herkozen
wat hem in de gelegenheid stelde een partijgenoot tot premier te benoemen, waarmee een eind kwam aan de ongelukkige
situatie waarbij een politieke tegenstander van het staatshoofd het premierschap bekleedde. De Bondsrepubliek
Duitsland werd opgeschrikt door de plotselinge dood van de sterke man van Beieren, Franz Josef Strauss. De sterke
vrouw van Groot-BrittanniŽ, Margaret Thatcher, wist zich mede dankzij een sterk verdeelde oppositie te handhaven.
In Latijns-Amerika traden veel nieuwe staatshoofden voor het voetlicht. Mexico, Venezuela en Ecuador kozen een
nieuwe president. Chiliís dictator Pinochet kreeg van het electoraat te horen dat een voortzetting van zijn ambtsperiode
niet gewenst werd en in Suriname werd een nieuwe president beŽdigd en leek een nieuwe fase ingeluid te zijn op
weg naar een verdere democratisering van de samenleving. In Panama wist de sterke man Noriega, in opspraak
gekomen door beschuldigingen van betrokkenheid bij drugshandel, zich ondanks openlijke inmenging van de Verenigde
Staten te handhaven. In Nicaragua kwam het tot een akkoord tussen de contraís en de Sandinisten, en HaÔti beleefde
wederom een staatsgreep.
De Volksrepubliek China, Tíai-wan en Zuid-Korea kregen elk een nieuw staatshoofd, terwijl in China de verjonging
van het partij- en regeringsapparaat voortgezet werd. Ook in de Volksrepubliek stak het nationaliteitenprobleem weer
de kop op door de onlusten in Tibet die met militair geweld onderdrukt werden.
In Pakistan leek in de politiek een nieuwe periode aangebroken met de verkiezingsoverwinning van Benazir Bhutto,
de dochter van de in 1980 ter dood gebrachte tegenstander van generaal Zia ul-Haq, die zelf bij een vliegtuigongeluk
om het leven kwam. Op de Filippijnen bleef mevrouw Aquino aan de macht ondanks toenemende kritiek op haar
naaste omgeving en met name haar familieleden.
In Zuid-Afrika verloren de gematigden aan invloed door de verkiezingswinst van de Conservatieve partij en een
poging van de regering om haar de wind uit de zeilen te nemen door een verbod van een groot aantal anti-
apartheidsgroeperingen liep op niets uit door een algemene proteststaking van de zwarte bevolkingsgroep. Ook in
IsraŽl wonnen de behoudende groeperingen aan invloed door de verkiezingswinst van de religieuze partijen. Voor
het eerst werd ook door met IsraŽl sympathiserende landen openlijk kritiek geleverd op het optreden in de bezette
gebieden.
In Nederland kon de regering geruststellende woorden laten horen over de economische ontwikkelingen, maar niet
over de werkgelegenheid die ver achterblijft bij het aanbod van arbeid. De bezuinigingsoperatie van de overheid
werd verder voortgezet, zij het dat meer en meer belangengroepen daar bezwaar tegen aantekenden. Een kabinetscrisis
over het rapport van de parlementaire enquÍtecommissie die een onderzoek had ingesteld naar de gang van zaken
bij de aanmaak van een nieuw fraudebestendig paspoort, werd door bekwaam manoeuvreren van premier Lubbers
voorkomen. De opzienbarende ontvoeringszaak van Heijn vond zijn ontknoping met de arrestatie van de dader en
de vondst van het stoffelijk overschot van het slachtoffer.
In BelgiŽ begon het verslagjaar met een spectaculaire beursstrijd rond de Generale Maatschappij, de belangrijkste
Belgische holding; hoofdrolspelers waren Italiaanse en Franse kapitaalgroepen. Formateur J.-L. Dehaene kreeg na
maandenlange onderhandelingen een stabiele vijfpartijenregering op de been, opnieuw geleid door W. Martens. Deze
bracht nog binnen het jaar o.m. de eerste twee fasen van een ingrijpende, federalistische staatshervorming en een
belastinghervorming tot stand. In het najaar raakte BelgiŽ verwikkeld in diplomatieke schermutselingen met zijn
vroegere kolonie ZaÔre.
Meer nog dan in voorafgaande jaren kwam de problematiek met betrekking tot het behoud van het milieu in de
belangstelling. De onthullingen over de verslechtering van het milieu namen snel in aantal toe en deden overheden
en internationale samenwerkingsorganisaties rapporten en meerjarenplannen publiceren, zonder dat er overigens
concrete maatregelen werden genomen.
De redactie en de auteurs hebben zich veel inspanningen getroost deze grote verscheidenheid aan gebeurtenissen en
ontwikkelingen overzichtelijk te rangschikken om zo het Jaarboek 1989 een betrouwbare historische bron te laten
zijn.
Winkler Prins Redactie
 
Medium : Jaarboek
Taal : Nederlands
Uitgever : Elsevier Amsterdam/Brussel
Aantal pagina's : 360
 
 

Vorige object   Volgende object

 

Uitgebreid zoeken
 
Record aangepast: 16 januari 2023